Умарбеков Жавлон Юсупович

Таваллуд топган сана: 1946 йил

Туғилган жой:Тошкент

Йўналишлар: Рассомлар

1020

Таржимаи ҳол

Шуҳрат сари қадамни 1961 йил, П.П. Беньков номидаги Республика рассомчилик билим юртига ўқишга кириб ташлаган. У ерда у табиат инъом этган иқтидорини ривожлантириб, рассомчиликнинг асосини ўрганган. 1966 йил ўқишни муваффақиятли якунлаб, Жавлон Умарбеков Москвага ўқишга кетишга қарор қилади. Ўз даврининг кўплаб иқтидорли рассомлари сингари у ҳам Бутун иттифоқ Давлат кинематография институтида таҳсил олади. Унинг ижодий устози И.П. Иванов-Вано бўлиб, унинг устахонасида тасвирий санъат сирларидан бохабар бўлган. Унинг ўқувчилари орасида Юрий Пименов, Виталий Токарев ва бошқа таниқли рассомлар бўлган.

Ушбу билим юртда рассомнинг ўз йўналиши шаклланади. Унга баҳобат ва гўзаллик, нозик бўлаклар таснифи ва шеърият, ҳаракат сари муҳаббат хос. Қаъий меҳналарининг натижаси турли танлов ва кўргазмалардаги иштирок бўлди. Ўзининг она ватанида Жавлон ХХ-асрнинг энг кўзга кўринган шахслари қаторида қадрланади. Аммо у нафақат ўз халқининг санъати, балки бутун дунё тарихига таъсирли ҳисса қўшди.

Жавлон Умарбеков Рассомлар уюшмасига эрта кирган – 1972 йил. Ушбу ҳодиса билан яна бир тантанавор воқеа боғланди – Москвада у “Менинг дўстим” картинаси учун олтин медаль билан тақдирланган. Ўқишни тамомлагач, у она ватанига қайтади ва ижодининг энг баланд чўққиларига эришишга муваффақ бўлади.

1972 йилдан 1974 йилга қадар Жавлон она Тошкентидаги Алишер Навоий номидаги адабиёт музейида бош рассом лавозимида фаолият юритади.

1974 йил Жавлон Умарбеков Островский номидаги театр ва рассомчилик институтида дарс беришни бошлайди. 1976 йил Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси бўлади. Юқори бошқарувчилик лавозимлари рассомнинг ижодига таъсир кўрсатмади. У ҳануз санъати биринчи ўринга қўйишда давом этарди.

Ҳаёт йўлида Жавлон Умарбековни доимий мукофотлар кузатиб борарди. 1977 йил у “Катта сув” номли асари учун Бутуниттифоқ ленинчи коммунистик ёшлар союзи мукофотига Москвада сазовор бўлади. 1982 йил рассомга Хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони топширилади. Рассомлар уюшмаси аъзоси сифатида Жавлон Умарбеков Япония ва бошқа шаҳарларда бўлиб келади.

Самарали ижодий фаолиятига қарамай, у ҳаётида сиёсатга ҳам ўрин топади. Бошқарма бошлиғи бўлиш билан биргга, 1984-1987 йиллар у Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасига раҳбарлик қилади. Шунингдек, она юртида Олий Кенгашнинг 11-чақириқ, 12-йиғилиши депутати ҳам бўлган.

1989 йил Жавлон Умарбеков Ўзбекистон халқ рассоми унвонига сазовор бўлган.

Унинг ижодий кўргазмалари дунёнинг турли шаҳарлари ва давлатларида катта муваффақият билан ўтказиб келинади — Аль-Жазоир, 1978-йил, Германия (Ғарбий Берлин, 1980-йил), Австрия (Вена, 1985-йил), ФРГ (Дюссельдорф, 1988-йил), АҚШдаги сайёр кўргазма (Вашингтон ва бошқа шаҳарлар, 1998-2002 йиллар.)

Унинг полотнолари дунёнинг энг оммабоп музейларида сақланади. Булар Москвадаги третьяков галереяси, Нью Йорклаги БМТ штаб-квартираси, Австрия, Қувайт, Япония ва Оврупа мамлакатларидаги бошқа галереялар.  Рассомнинг барча картиналари кўтаринкилик ва шарқонача ҳаёт тушунчаси билан йўғрилган.

1991 йил “Мустақиллик” медали билан мукофотланган.

1997 йил Ўзбекистон Бадиий академияси ҳақиқий аъзоси этиб сайланган.

2002 йил унга К. Беҳзод номидаги санъат ва дизайн Миллий институти томонидан профессор унвони берилган.

Шахсий кўргазмалари:

  • 2006 й. — таваллудининг 60 йиллиги ва ижодий фаолиятининг 40 йиллиги муносабати билан. ЎМБ Галереяси, Тошкент.
  • 1976 й. – “Илхом”, Ижодий ёшлар клуби, Тошкент.
  • 1978 й. — Алжирнинг Миллий санъат галереяси, Ал-Жазоир.
  • 1980 й. — “Дўстлик” санъат галереяси, Жанубий Берлин.
  • 1985 й. — Миллий рассомчилик санъат музейи, Вена, Австрия.
  • 1988 й. — Рассомчилик галереяси, Дюссельдорф, Германи ФР, 1989 й. — ЦДХ, Москва.
  • 1990 й. — “100 картина” кўргазмаси, “Маданият” павильони, Бутуниттифоқ ленинчи коммунистик ёшлар союзи, Тошкент.
  • 1997 й. — ЎзР Тасвирий санъат давлат музейи, Тошкент, Таваллудининг 50 йиллиги ва ижодининг 30 йиллиги муносабати билан.
  • 1998-2002 йиллар — АҚШнинг шарқий қирғоқлари бўйлаб сайёр кўргазма. Вашингтон, Нью-Йорк, Филадельфия, Майами.

Видео галерея

Расмлар галереяси