Шукур Саъдулла

Таваллуд топган сана: 15 yanvar 1912 йил

Вафот этган сана: 14 sentyabr 1972 йил

Туғилган жой:Жиззах

Йўналишлар: Ёзувчилар, Шоирлар

1492

Таржимаи ҳол

Шукур Саъдулла - шоир, драматург, носир, таржимон ва ношир, кичкинтойларнинг руҳий олами ва ёш хусусиятларини чуқур билган, инсоннинг келажак тақдирига, ҳаёт йўлига кўп ҳолларда болалагидаёқ тамал тоши қўйилиши долзарб масала эканлигини уқтира олган ноёб қалб эгасидир.

Болалик қисқа муддатда кечса-да, унинг таассуротлари, ёди умрбод эсда қолади. Жиззахдаги Наримонов номли мактабда ўқиб юрганидаёқ бадиий адабиётга иштиёқи кучли бўлган Ш.Саъдулла ўз ижодини 30-йиллардан бошлайди. 1932-йилда босмадан чиққан «Ҳайқириқ» номли илк тўплами ёш шоирнинг келажагига умид ва ишонч уйғотади. Шундан кейин кетма-кет «Уч айиқ», «Айёр чумчуқ», «Сен нима қилдинг?», «Шоҳиста», «Думсиз тулкилар» тўпламлари эълон қилинади.

Кичкинтойларнинг руҳий олами ва ёш хусусиятларини чуқур билган Ш.Саъдулла асарларининг катта қисмини сюжетли, воқеабанд шеърлар ташкил этади.

Синчиклаб кўздан кечирилса, Ш.Саъдулла шеърларидаги воқеабандлик халқ оғзаки ижодининг самарали таъсири натижаси эканини фаҳмлаш қийин эмас. Дарҳақиқат, шоир қатор халқ эртакларини қайта ишлаб, «Думсиз тулкилар», «Икки сандиқ», «Уч тулки», «Қарғавой», «Тулки билан Турна» номлари остида чоп эттиради. Ўзи ҳам «Икки донишманд», «Айёр чумчуқ», «Лақма ит», «Оч бўри, шўх қўзи ва қирчанғи» каби талай эртаклар яратади.

Адибнинг «Качал полвон», «Ёрилтош» асарлари ҳам халқ оғзаки ижодидан руҳланиб ёзилган. Кези келганда, шоирнинг «Тулки билан ғозлар», «Митти», «Улоқча», «Бола билан тўрғай», «Чучвара қайнайди», «Тўрт фасл» каби шеърларига тарбиявий руҳни ниҳоятда усталик билан сингдиргани ҳолда «Озода», «Менинг аям», «Дастёр қиз» сингари айрим асарларида қуруқ панд-насиҳат даражасига тушириб, қўйганини ҳам таъкидлаш зарур.

Адибнинг «Командирнинг бошидан кечирганлари», «Качал полвон», «Азиз қишлоғим» қиссалари ўзбек ва рус тилларида қайта-қайта нашр қилинди. «Ёрилтош», «Афсонани енгган қиз» эртак-пьесалари узоқ йиллар театрларимиз саҳнасидан тушмади.

Ш.Саъдулла кўп қиррали ижодкор эди. Жаҳон ва рус адабиётининг намояндаларидан Г.Х.Андерсеннинг қатор эртаклари, А.Пушкин, С.Маршак, С.Михалков, К.Чуковскийнинг шеър ва эртаклари, Л.Толстой, Б.Житков, В.Осееваларнинг қисса ва ҳикоялари Шукур Саъдулла таржимасида ўқиб келинмоқда.

Расмлар галереяси