Hamid Olimjon

Tavallud topgan sana: 12 dekabr 1909 yil

Vafot etgan sana: 3 iyul 1944 yil

Tug'ilgan joy:Jizzax

Yo'nalishlar: Yozuvchilar, Shoirlar

3751

Tarjimai hol

Hamid Olimjon - o‘zbek shoiri, dramaturg, adabiy tanqidchi, XX asr o‘zbek mumtoz she’riyati namoyondasi.

Hamid Olimjon (haqiqiy ismi Hamid Olimjon Azimov) 1909 yil Jizzaxda tug‘ilgan. Yoshligidan onasi Komila va bobosi Mulla Azimdan ko‘plab xalq ertaklari, dostonlari va qo‘shiqlarini tinglab kelgan. Yozuvchi bo‘lib, u folklor yo‘nalishiga ham to‘plovchi, ham tadqiqotchi sifatida yuzlangan.

1918 yil Olimjon Jizzaxda ochilgan tugallanmagan o‘rta maktabga topshiradi, szngra Samarqandga o‘qishga ketadi. U yerda avval bilim yurtda, keyin universitetda tahsil oladi. Samarqanddagi o‘zbek pedagogika akademiyasini tamomlagan (1928 - 1931 yillar).

1928 yil Olimjonning “Bahor” nomli ilk she’riy to‘plami olam yuzini ko‘radi. Ko‘p yillardan so‘ng Oybek o‘zining Hamid Olimjon haqidagi maqolasida ushbu to‘plam nomlanishining ramziyligiga urg‘u berib o‘tadi. “Bahor” nomli to‘plami shoir ijodining bahor pallasini o‘tayoganda nashrdan chiqdi, deya izohlaydi. To‘plam nomiga uning kayfiyati ham monand: ko‘tarinkilik, hayoliylik.

Samarqandda ta’limni olib, Toshkentga kelishi, Olimjon hayotidagi yangi va muhim qadamni belgiladi. Shoir Uyg‘unning xotiralaridan: “Hamid Toshkentga mening ketimdan ko‘chib o‘tdi. Nochorlik hukm surgan davrlar edi: qog‘ozlar tanqis edi. biz nashriyotlardan olgan uzun qog‘oz bo‘laklariga yozardik, ehtimol, shu sababli, menda ham, Hamidda ham uzun qog‘oz tasmalariga yozish ishtiyoqi saqlanib qolgan”.

Olimjon gazeta va jurnallarda jurnalist va muharrir sifatida ko‘p ishlaydi, lekin o‘zining adabiyo faoliyatini ham davom ettiradi. 1930 yillan Olimjon “Oygul va Baxtiyor”, “Semurg‘” kabi baxshilar ijrosidagi dostonlardan ilhomlanib, yirik asarlar yaratadi.

1939 yil Hamid Olimjon O‘zbekiston Yozuvchilar uyushmasi mas’ul kotibi etib tayinlanadi va o‘limiga qadar, ya’ni 1944 yilgi avtohalokatgacha ushbu lavozimni egallaydi.

Olimjonning she’riy ijodiga M. Gorkiy va V. V. Mayakovskiylar ta’sir ko‘rsatgan. Hamid Olimjon  - zamonaviylikni kengroq ochib berishga jur’at qilgan birinchi o‘zbek shoirlaridandir. Birinchi she’riy to‘plami “Bahor” 1926 yil nashrdan chiqqan, ammo muallifning iqtidori “Semurg‘” (1939), “Oygul va Baxtiyor” (1938), “Diyor” (1939), “Baxt” (1940) kabi dostonlarida namoyon bo‘ldi.

Eng sara asarlari - “Zaynab va Omon” dostoni bo‘lib, o‘zida 30-yillar o‘zbek she’riyati xususiyatlarini bog‘laydi (1938). Fashist Germaniyasi bilan bo‘lib o‘tgan urush yillari “Roksananing ko‘z yoshlari” (1944) dostoni, “Qurolni qo‘lga ol” (1942) she’riy to‘plami, “Muqanna” (1942—1943) tarixiy dramasi kabilar yozilgan bo‘lib, yuksak mahorat bilan yozilganligini ta’kidlash joiz.

Olimjonning adabiyotshunoslikka doir maqolalarida o‘zbek mumtoz va zamonaviy adabiyot muammolari ko‘tariladi, adabiyot va folklor, rus va o‘zbek adabiyot bilan uzviylik ko‘rib chiqiladi: “Muhammad Amin Muqimiy” (1938), “Navoiyning «Farhod va Shirin» dostoni haqida” (1939), “Navoiy va bizning davrimiz” (1940), “Salom, Pushkin!” (1937), “Tolstoy va o‘zbek xalqi” (1938) shular jumlasidan.

Hamid Olimjon A.S. Pushkinning “Kavkaz asirasi”, “Suv parisi”, M.Yu. Lermontovning “Belga”, M. Gorkiyning “Chelkasha” kabi asarlarini o‘zbek tiliga tarjima qilganyu

Toshkent metropoliten bekati hamda Qarshi davlat pedagogika instituti Hamid Olimjon sharafiga nomlangan.

Rasmlar galereyasi